macht der gewoonte

(thomas bernhard)

Nieuwe vertaling van Thomas Bernhards komedie 'Die Macht der Gewohnheit' uit 1974.

Première: augustus 2003, Zomer van Antwerpen, Antwerpen (BE)
Première Franse versie: juli 2004, Festival Paris Quartier d'été, Parijs (FR)
Remake 2010: 'Macht de gewoonte (bis)'

De tekst

De Oostenrijker Thomas Bernhard (1931-1989) schreef de toneeltekst 'Die Macht der Gewohnheit' in 1974 en noemde het een komedie. Hij schetst hierin met bijtende spot een portret van de zogezegde kunstenaar die grote ambities heeft maar weinig talent. Onder het motto "Oefening baart kunst!" kwelt dit soort kunstenaar zichzelf en tiranniseert hij zijn omgeving.
Bernhard schreef deze tekst een jaar na de dood van de wereldbefaamde Catalaanse cellist Pablo Casals. Casals' grootheid wordt geplaatst tegenover de nietigheid van Caribaldi, een circusdirecteur die elke avond in zijn woonwagen, samen met zijn troupe de cirque, 'Het Forellenkwintet' van Schubert repeteert. Net zoals de forellen tegen de stroom in zwemmen, wil hij tegen beter weten in de perfectie bereiken.
Waas Gramser en Kris Van Trier maakten een nieuwe vertaling vanuit het Duits. Met 'Macht der gewoonte' ensceneert Comp.Marius in 2003 voor het eerst een tekst van Thomas Bernhard. In 2005 worden enkele 'dramasculen' van hem gespeeld in de collagevoorstelling 'Kleine Ondervraging'.

Mise-en-scène

De halfronde, houten circustribune van Comp.Marius staat opgesteld op een braakliggend terrein aan de rand van de stad, op een vervuilde plek onder een brug of op een verlaten fabrieksterrein.
Bij aankomst van het publiek weerklinkt circusmuziek vanuit het keukentje van een woonwagen en schenkt de leeuwentemmer contrapils of kruidenlimonade voor het publiek. De lichtjes branden. Het koorddanseresje oefent haar pasjes, de komiek zijn act, de jongleur zijn bordennummer. De directeur ligt onder de tribune en zoekt zijn vioolhars.
Het publiek neemt plaats op de tribune. Het speelvlak is een woonwagen die half is doorgesneden. De plankenvloer in de woonkamer is doorgetrokken tot aan de tribune; de toeschouwers zitten vlakbij. We zitten 'backstage', in de woonwagen van de directeur.
In het eerste bedrijf geeft Caribaldi commentaar op het publiek en de artiesten; in het tweede bedrijf beschimpen de artiesten de directeur; in het derde bedrijf is het de dagelijkse repetitie van 'Het Forellenkwintet' van Schubert. De komiek bespeelt de contrabas; de leeuwentemmer zit achter de piano; de jongleur tokkelt op de altviool; het danseresje speelt op de viool en de directeur op de cello. De repetitie loopt uit de hand; de kunst wordt gemassacreerd; de taal schiet met scherp.
De voorstelling duurt anderhalf uur. Er is een pauze van twee minuten waarin de circusartiesten door de directeur gedwongen worden ijs te verkopen. Na de voorstelling is de bar terug open.



De voorstelling wordt gespeeld in het Nederlands en het Frans.

video
foto

Medewerkers

Vertaling: Waas Gramser, Kris Van Trier
Franse vertaling: Monique Nagielkopf
Spelers: Waas Gramser, Kris Van Trier, Yves Degryse, Kyoko Scholiers, Frank Dierens
Kostuums: Thijsje Strypens
Decor en techniek: Koen Schetske
Coproductie: Comp.Marius i.s.m. Zomer Van Antwerpen 2003

Gespeeld te: Antwerpen (BE), Parijs, Nantes (FR)

Pers

Kalender

juli2004

  • 31  Op locatie - Parijs (F)
  • 30  Op locatie - Parijs (F)
  • 29  Op locatie - Parijs (F)
  • 28  Op locatie - Parijs (F)
  • 27  Op locatie - Parijs (F)
  • 26  Op locatie - Parijs (F)

aug2003